Prawo cywilne, gałąź prawa regulująca stosunki majątkowe, a w pewnym stopniu i niemajątkowe, między równorzędnymi podmiotami prawa.
W starożytnym Rzymie prawo cywilne oznaczało normy prawne obowiązujące obywateli rzymskich (prawo rzymskie), w średniowieczu - prawo świeckie, w odróżnieniu od prawa kanonicznego. Od 2. połowy XVIII w. rozpoczęły się kodyfikacje prawa cywilnego w poszczególnych państwach, dużą rolę odegrał Kodeks Napoleona. Prawo cywilne anglosaskie (common law) rozwija się głównie w postaci prawa zwyczajowego. Konstrukcje współczesnego prawa cywilnego państw europejskich w dużym stopniu nawiązują do instytucji prawnych ukształtowanych w starożytnym Rzymie (Corpus Iuris Civilis).

Współcześnie prawo cywilne to część prawa prywatnego regulująca stosunki majątkowe i niemajątkowe osób fizycznych i prawnych.
Wyodrębnia się również  z prawa cywilnego - prawo rodzinne i prawo pracy.
Prawo cywilne oprócz stosunków majątkowych normuje stosunki prawne o charakterze niemajątkowym, szczególnie zaś chroni dobra osobiste, np.: nazwisko, zdrowie, twórczość naukową, artystyczną i racjonalizatorską, tajemnicę korespondencji, wolności sumienia i wyznania itp.
W ramach prawa cywilnego wyróżnia się 5 działów:
część ogólna – reguluje zagadnienia wspólne dla całego prawa cywilnego;
prawo rzeczowe – reguluje prawne formy korzystania z rzeczy (np. użytkowanie, zastaw, hipoteka);
prawo o zobowiązaniach – reguluje przede wszystkim zobowiązania wynikające z umów;
prawo spadkowe – określa przejście prawa i obowiązków majątkowych zmarłych osób na spadkobierców;
prawo autorskie i wynalazcze – reguluje prawa do dóbr niematerialnych. Ma ono na celu ochronę twórczości literackiej, naukowej, artystycznej oraz wynalazków. Przedmiotem prawa autorskiego jest każde dzieło utrwalone w jakiejkolwiek postaci (np. płyty, filmy, książki), ochroną objęte są również opracowania cudzego utworu (np. tłumaczenia).
Głównym źródłem prawa cywilnego jest Kodeks Cywilny, Ustawa z 23 kwietnia 1964 roku. Normy prawa cywilnego znajdują się również w innych aktach prawnych, jak Konstytucja, kodeks pracy itd.

Posted on January 5th, 2008 by admin
Filed under: Normy prawne, Przepisy europejskie, Przepisy międzynarodowe, Przepisy polskie, Teoria prawa